Theo Sky Sports, sau khi được cho mượn gia nhập Corum của Thổ Nhĩ Kỳ đến nay, Moukoko chỉ vào sân từ ghế dự bị 3 lần. Sự nghiệp của anh đang rơi xuống đáy.
Bốn năm trước, trong trận gặp Bayern Munich, Moukoko đã dùng mũi giày đẩy bóng ra từ dưới chân đối phương, khơi màn một đợt phản công cho Dortmund. Ở trận sân nhà ngay trước đó, anh còn đánh đầu ghi bàn quyết định trong derby vùng Ruhr, giúp Dortmund đánh bại Schalke.
Lúc ấy Moukoko mới 17 tuổi, nhưng đã ghi bàn trên những sân đấu hàng đầu châu Âu. Một tháng sau, trong trận gặp Bochum, anh hai lần phá lưới từ ngoài vòng cấm, lần lượt bằng chân trái và chân phải.
Những màn trình diễn đó giúp anh, ngay mùa đông năm ấy, theo đội tuyển Đức dự World Cup. Anh cũng được ca ngợi là một thiên tài mang tầm hiện tượng của làng bóng. Nhưng đúng vào dịp tròn 4 năm kể từ bàn thắng vào lưới Bayern, Moukoko thậm chí không lọt vào danh sách 44 người của đội do Klopp dẫn dắt.
Giờ đây Moukoko chỉ ngồi trên ghế dự bị của một đội có thành tích kém tại Thổ Nhĩ Kỳ. Sau khi được cho mượn sang Corum, hiện anh mới có 3 lần được vào sân từ ghế dự bị. Copenhagen vẫn là câu lạc bộ chủ quản của anh, nhưng Moukoko đã rời đội sau khi không ghi được bàn nào ở giai đoạn mở màn mùa giải mới tại Đan Mạch.
Đây không phải lần chuyển nhượng đầu tiên của Moukoko không đạt được kỳ vọng. Năm 2024, để tìm thêm cơ hội, anh rời Dortmund để gia nhập Nice, và trong lần đầu tiên đá chính ở Ligue 1 đã ghi 2 bàn. Nhưng đó cũng là những bàn thắng duy nhất của anh trong mùa giải ấy. Moukoko trông như đã lạc mất phương hướng.
Bên ngoài có đủ kiểu cách nói, trong đó một số khá gây tranh cãi. Cách nói gây tranh cãi nhất đến từ tạp chí Der Spiegel. Tờ này cho rằng Moukoko do người cha Joseph nhận nuôi, và tuổi thật của anh lớn hơn tuổi ghi trên giấy khai sinh 4 năm.
Joseph lúc đó đã phủ nhận điều này. Nhưng trong một bộ phim tài liệu năm 2024, ông ám chỉ rằng những lời ấy là có thật. Moukoko chưa từng công khai thừa nhận điểm này. Dortmund cũng nói rõ rằng ngày sinh trong hồ sơ chính thức không có vấn đề gì.
Nhưng dù lời đồn ấy là thật, hiện cũng không có bằng chứng xác đáng để chứng minh, và nó cùng lắm chỉ giải thích được một phần của vấn đề. Haaland từng gọi Moukoko là “cầu thủ có tài năng nhất thế giới”. Nếu tuổi thật của anh quả nhiên lớn hơn, thì những thành tích của anh có lẽ không đến sớm như người ta từng nghĩ lúc ban đầu.
Tuy nhiên, điều đó không giải thích hết cảnh ngộ của Moukoko ngày hôm nay. Nếu anh thực ra đã 25 tuổi chứ không phải 21, thì một cầu thủ từng tỏa sáng ở Bundesliga, nay ở cái tuổi lẽ ra đang ở đỉnh cao lại lang thang bên rìa bóng đá châu Âu, còn khó hiểu hơn nữa.
Phía Dortmund có một cách giải thích khác. Khi Sky Sports mới đây đến căn cứ tập luyện của Dortmund, giám đốc đào tạo trẻ Paul Schaffran, trong lúc trao đổi với một nhóm phóng viên quốc tế, đã nhắc đến Moukoko.
Schaffran cho biết, cầu thủ từng được Samuel Eto'o đánh giá cao, bị xem là người có thể nối tiếp Messi, thậm chí trước khi lên đội một của Dortmund đã công khai nói về mục tiêu Quả bóng Vàng của mình. Nhưng vấn đề của anh có lẽ đã tồn tại ngay từ đầu.
Schaffran nói: “Nếu bây giờ trong lò đào tạo của tôi có một Moukoko, điều chúng tôi phải quan sát là phong cách thi đấu của anh ở đội trẻ có chuyển được sang môi trường đội một hay không.”
Schaffran nói: “Ở đội trẻ, Moukoko một mùa có thể ghi từ 50 đến 60 bàn. Nhưng nếu quan sát cách anh ghi bàn, sẽ thấy gần một nửa trong số đó đến từ việc anh nhận bóng ở giữa sân rồi một mình đi bóng đột phá. Cách đá này chắc chắn không thể chuyển thẳng lên đội một.”
Schaffran cho rằng vấn đề không nằm ở chỗ Moukoko thiếu tài năng, mà ở chỗ trên sân thi đấu chuyên nghiệp hầu như không cầu thủ nào có thể ghi bàn mãi theo cách đó. Ông nói: “Với gần như mọi cầu thủ, điều này đều không chuyển thẳng được lên đội một. Có lẽ chỉ Messi là ngoại lệ.”
Tuy nhiên, lúc ấy Moukoko liên tục phá kỷ lục, và câu lạc bộ cũng không muốn hạn chế anh quá nhiều. Để tài năng lớn lên một cách tự nhiên chính là cách nghĩ về việc bồi dưỡng vào thời điểm đó. Nhìn lại bây giờ, Schaffran đã có một cái nhìn khác. Ông cho rằng câu lạc bộ lẽ ra phải thách thức và dẫn dắt cầu thủ. Moukoko vốn có thể lớn lên theo một hướng khác.
Schaffran nói: “Nếu xét điều kiện thể chất của cầu thủ này, anh sẽ không phải người cao nhất, cũng không phải người nhanh nhất. Bạn phải đưa ra một quyết định. Bạn muốn anh ngay bây giờ ở đội trẻ giữ hiệu suất cao, hay muốn anh lớn lên theo một cách đá có lợi hơn cho tương lai?”
Đây luôn là câu hỏi cốt lõi trong công tác đào tạo trẻ. Schaffran nói: “Trong trường hợp này, chúng tôi nhìn thấy rất rõ thách thức mà mình phải đối mặt. Tôi cho rằng điều chúng tôi cần quyết định không phải là cái gì có lợi nhất cho chúng tôi vào lúc này, mà là cái gì có lợi nhất cho sự phát triển dài hạn của cầu thủ.”
Schaffran nói: “Nếu bây giờ tôi có trong tay một cầu thủ như vậy, tôi sẽ nghĩ về vị trí của anh trong tương lai. Tương lai anh chắc chắn sẽ không chỉ là một tiền đạo trung tâm số 9, và anh cũng không đặc biệt hợp với việc chơi lưng quay về phía khung thành. Đó chưa bao giờ là cách đá của anh.”
Ông nói thêm: “Vì vậy, có lẽ cách tốt hơn là bồi dưỡng anh thành một cầu thủ số 10 hoặc số 8, để anh hoạt động trong nửa không gian. Bạn có thể vì thế mà mỗi mùa nhận được ít hơn từ 30 đến 40 bàn thắng của anh, nhưng cuối cùng bạn có thể có được một cầu thủ tốt hơn, nhất là một cầu thủ hợp với chính anh hơn.”
Ở giai đoạn then chốt của quá trình lớn lên, Moukoko đã không có những trải nghiệm này, và cũng không học được những kỹ thuật cần thiết để hoạt động trong nửa không gian. Cơ hội để một kiểu tiền đạo khác lớn lên đã vuột mất, và anh cũng không thể tiếp tục ghi những bàn thắng thuộc dạng mình giỏi nhất.
Kết quả là Moukoko từ Đức sang Pháp, rồi từ Đan Mạch sang Thổ Nhĩ Kỳ, liên tục đi tìm một môi trường hợp với mình. Cuộc tìm kiếm ấy vẫn đang tiếp diễn. Phía Dortmund thì quyết tâm rút ra bài học từ trải nghiệm của Moukoko.
Schaffran nói: “Chúng tôi tất nhiên hy vọng tỷ lệ thành công có thể đạt 100%. Nhưng nhìn từ góc độ thống kê thì điều đó là không thể, nên sẽ luôn xuất hiện những câu chuyện như thế này.” Ông đồng thời nói: “Khi đưa ra quyết định cho thế hệ cầu thủ tiếp theo, chúng tôi phải rút bài học từ câu chuyện này.”
Dưới sự thúc đẩy của Schaffran, hệ thống đào tạo trẻ của Dortmund đã trải qua những điều chỉnh lớn. Nhưng những thay đổi ấy sẽ tác động đến một Moukoko của thế hệ sau. Moukoko của hiện tại vẫn hy vọng có được một sự nghiệp dài. Còn bàn thắng vào lưới Bayern, trải nghiệm World Cup và mục tiêu Quả bóng Vàng, giờ đây đều trở nên rất xa vời.